Concertar unha cita con Boaventura De Sousa Santos é, xa a priori, unha especie de agasallo inesperado. O preámbulo á entrevista promete. Racha co concepto de pensador ‘autista’. Pregunta por AGE e Xosé Manuel Beiras. Interésase por vir a Galicia e inicia a conversa sabedor de que imos empregar os mesmos códigos e parámetros culturais.
Quen escribe estas liñas carece, por desgraza, de aptitudes para xulgar a obra literaria de José Luís Sampedro. Leu, si, varias das novelas de José Luís pero admite sen rubor que sería unha frivolidade pola súa banda entregarse á tarefa de glosar virtudes ou defectos.
Eu podería facer unha listaxe moito máis ampla en extensión que o ridículo e asemade indignante comunicado que Núñez Feijoó tirou logo de seren publicadas as fotos do seu ‘affaire’ co narcotráfico galaico aló polos anos noventa. De feito, é unha listaxe que levo impresa nos meus miolos dende novo, demasiado novo, cando un ía vendo, emprazado na privilexiada lingua de terra que ampara polo norte a ría de Arousa, como ían caendo, un tras outro e sen paranza, amigos, veciños, familiares e ao cabo toda unha xeración de vítimas, inocentes e desinformadas, da boa vida que se daban Marcial Dorado e acompañantes.
O mundo móvese. A descarnada imposición da utopía ultraliberal iniciada nos tempos de Reagan e Thatcher enfronta obstáculos: a democracia resiste, a historia prosegue e fálase xa de desmundializar a economía como alternativa.
Esta entrevista, realizada por Manuel Casal Lodeiro, membro do Consello Editorial de Altermundo, é unha versión estendida, moito máis ampla, da publicada no suplemento Altermundo publicado en novembro de 2012 na revista Tempos Novos. A versión curta, pódese baixar en pdf aquí.
A idea de que o momento presente, sexa cal for este, é o acaído para repensar a condición do movemento do 15 de maio e dispor o seu futuro leva camiño de se converter nun xenuíno lugar común. Repítese unha e outra vez, de calquera xeito, neste tórrido verán de 2012, cando se dan cita as inercias que, no que fai ao movemento, veñen do pasado e a infinidade de agresións que o propio 15-M padece.
Carlos Taibo fala con Pedro Maceiras sobre "Que non se apague a luz. Un diario de campo do 15M" (Catarata, Madrid, 2012)
É duro dicilo, pero parece que a ultradereita grega comprendeu mellor a Gramsci que a maior parte da esquerda europea. Unha crónica publicada recentemente mostraba á Aurora Dourada como un "Estado dentro do Estado". Escribía a xornalista:
Para salvar os eucaliptos, sacrifiquemos as abellas; e con elas non só o medio de vida dos apicultores, senón un elemento chave dos ecosistemas que permite a polinización de numerosas plantas, incluídas moitas das que nos alimentamos. Ese é o plan que xorde no seo de ASPAPEL (Asociación Española de Fabricantes de Pasta, Papel y Cartón), entidade presidida por ENCE e que presume de sustentable, e que bota a andar en primavera coa colaboración da Xunta de Galicia, asociacións forestais galegas e concellos gobernados polo Partido Popular.
Son importantes as eleccións galegas? Hai posibilidades de mudar o goberno? E as políticas? Cal debería ser o papel dos movementos sociais de contestación? Hai que votalos?
Fronte o discurso dominante, que insiste en que vivimos nun ‘Estado social e democrático de Dereito’, así o establece o artigo 1.1. do texto constitucional de 1978, o certo é que mentres o sistema económico dominante sexa o capitalismo, a democracia non ten posibilidades de desenvolverse no seu sentido máis básico, aquel que sinalaba o Zêca en Grándola, vila morena: “o pobo é quen máis ordena”. Eís o sentido fundamental da democracia, da soberanía popular: o poder do pobo. Unha tese que poderíamos resumir deste xeito: a democracia e o capitalismo son incompatibles.
Quero ser moi sinceiro. Quero falarvos co corazón aberto sen perder o control dos sentimentos polo meu compoñente racional: Son un home emotivo e até apaixoado, que se exalta, mais ao mesmo tempo son un ser que cré na razón, e que nunca deixou de exercer a razón na medida das súas posiblidades. E quero dirixirme a vós dende a solaina da miña xeración: a xeración que retomou o testigo directamente dos supervivintes da Xeración Nós e do Partido Galeguista, e mesmo das Irmandades da Fala, e máis a traveso da conexión cos que empezaron a montar os dispositivos da loita cultural posíbel baixo o franquismo arredor da Editorial Galaxia nos anos 50.
Son dos que ten defendido durante anos a proposta federalista (asimétrica) como formula que servira para avanzar no autogoberno das nacións que compoñen a realidade do Estado Español e a súa vez preservar os niveis de redistribución da riqueza e do benestar social.
En febreiro de 2009, durante o Foro Social Mundial en Belem do Pará (Brasil), tiven a sorte de formar parte da delegación internacional nun acto organizado polo Movemento dos Traballadores Rurais Sem Terra (MST) no ximnasio da Universidade Estadual Paraenese. Tratábase dun encontro de movementos sociais cos presidentes do Ecuador, Paraguai, Bolivia e Venezuela. Faltaba un quinto, o presidente Lula da Silva, excluído publicamente do antedito acto polo MST, por mor das políticas contrarias á reforma agraria que el mesmo prometera en chegando ao Planalto en 2002. Meses máis tarde, o movemento camponés, que agrupa a centos de milleiros de familias labregas en loita, decidía apoiar a Dilma Rouseff, aposta persoal de Lula, para a presidencia do país.
Venezuela acometerá o próximo 7 de outubro unhas eleccións presidenciais que, unha vez mais, defínense como decisivas. Neste sentido, estes comicios denotan escenarios abertos que focalizan basicamente nas perspectivas dunha nova reelección presidencial para un Hugo Chávez que de novo comparece como candidato presidencial tras aprobarse en febreiro de 2009, vía referendo popular, unha reforma constitucional que permite a reelección indefinida.
Sobran as razóns para saír á rúa mañá, 25 de setembro. As principais refírense, claro, ao triste escenario no que nos atopamos.
Esta nota pode valer para responder á cuestión que lle formulaba aos lectores e lectoras. O capitalismo quere armas. En perfecta consonancia co discurso do medo e securitario que se implantou desde o 11 S de 2001, os orzamentos destinados a gastos armamentísticos non deixaron de medrar de forma insultante… sobre todo se o comparamos en como ese aumento vai en detrimento das partidas sociais.
Resulta indubidable que o MERCOSUR afronta unha nova etapa co recente ingreso de Venezuela, oficializado o pasado 31 de xullo. Entre outras variables, o ingreso dun socio estratéxico como Venezuela implicaría unha necesaria revitalización deste organismo de integración suramericano, anelado baixo a sensación de certa parálise nos derradeiros anos e visiblemente desprazado pola vitalidade doutras iniciativas de integración como UNASUR, a ALBA e a CELAC. Así e todo, este novo escenario non estará exento de complexidades e tensións.
"Se CIU vai cara a independencia terá ao PSOE en fronte", di Rubalcaba. Como se só iso supuxese xa unha solución a algo.
Artigo escrito a dúas mans por Alfredo Iglesias Diéguez e mais Xabier Ron, traballadores do ensino, militantes comunistas e membros do Consello Editorial de Altermundo.
CARA A UNHA XESTIÓN EMPRESARIAL DO PÚBLICO
Aínda que, como o personaxe de Melville, preferise non facelo, volvo sobre a disputa que, aos ollos dalgúns, enfrontaría ao 15M e ao movemento mineiro.
Xavier Simón
