Nestes momentos atópome nunha xira de denuncia por Europa, precisamente debido a isto. En maio de 2009 soubemos que o goberno de Chiapas pretendía integrar expedientes penais por vinculación con "células armadas", contra Yolanda Castro e contra min: que somos os representantes de Chiapas no órgano de Coordinación Nacional do FNLS. Máis adiante iríase descubrindo o que estaba detrás, cando o 26 de setembro o gobernador de Chiapas declara que quen encabezan o movemento contra a explotación mineira en Chiapas, utilizan esta loita para esconder a súa actividade de "tráfico de armas". A mensaxe era clara cara a varias persoas e organizacións, pero máis especificamente ao FNLS xa que era o actor social máis activo na lexítima resistencia anti-mineira.

Catro días despois é detido, e máis adiante outros dous compañeiros seus, desatando na súa contra unha infame criminalización por parte do Estado Mexicano que aos poucos foi alcanzando tamén ao FNLS. Así, a partir do 9 de novembro o goberno de Chiapas filtra aos medios de comunicación uns supostos "informes de intelixencia" que aseguraban que ambas as organizacións –OCEZ e FNLS– xunto con integrantes do Centro de Dereitos Humanos Frai Bartolomé de las Casas e algúns sacerdotes, estabamos organizando un "levantamento armado para 2010". Ademais, segundo ditos "informes", para conseguir os fondos necesarios dedicabámonos ao tráfico de armas, drogas e migrantes indocumentados, á trata de mulleres, e mantiñamos relacións de colaboración co cártel do narcotraficante Chapo Guzmán (o máis poderoso do país) e coa temíbel banda criminal de Los Zetas. O interesante aquí é que todos os actores sociais afectados por esta campaña perversa, dun ou outro modo somos as cabezas máis visíbeis da loita contra a explotación mineira en Chiapas.

Póñolle un exemplo: os narcotraficantes teñen unha linguaxe entre eles, expresada na forma en que matan os seus rivais. É dicir, que segundo o modo en que os executen, é a mensaxe que lle envían ao outro cártel. Pois ben, hai unhas semanas a Armada de México (a Mariña) realizou un operativo para capturar a un dos capos máis poderosos, Arturo Beltrán Leyva, quen morreu durante o tiroteo. Así, o goberno mexicano presentou o seu cadáver ante os medios de comunicación, utilizando esa linguaxe propia dos narcotraficantes: mostrouno cos pantalóns baixados a media perna, como un sinal machista. Máis claro?

Ao dicir que detrás do movemento antimineiro dedicámonos ao "tráfico de armas", o Exército Federal usouno pretexto para militarizar a Sierra Madre de Chiapas –lugar en que se concentran a maioría das concesións mineiras– e acosar os fogares e as familias. Hai sobrevoos rasantes de helicópteros artillados do exército sobre comunidades indíxenas do FNLS, e incursións directas por terra, como sucedeu a fins de maio de 2008 a partir do momento exacto en que demos unha conferencia de prensa polos loitadores sociais desaparecidos polo réxime. Achandaron nun asalto subrepticio fogares en procura de información, como sucedeu o 12 de novembro de 2008 nos domicilios de Yolanda Castro e Jaime González, precisamente dous días despois de que ambos os dous deron unha conferencia de prensa sobre a explotación mineira en Chiapas. Exerceron un acoso permanente a través de policías uniformados e axentes vestidos de civil, que nos seguen a todos lados e nos fustrigan colocándose fóra das nosas casas e centros de traballo. Espían as nosas chamadas telefónicas; o cal é fácil de detectar porque se escoita un forte eco na comunicación. Ofreceron diñeiro a xente próxima, como sucedeu en decembro de 2008 cunha indíxena artesá, para que lles proporcionase información sobre Yolanda. O 26 de setembro de 2009 cometeuse un atentado incendiario contra o centro de capacitación de mulleres indíxenas K’inal Antsetik, que foi fundado por Yolanda, onde eu tamén colaboro e que alberga novos estudantes provenientes de comunidades rurais adheridas ao FNLS.

O gobernador Juan Sabines é o clásico político priísta: non esquezamos que era presidente municipal da cidade capital Tuxtla Gutiérrez polo PRI, de onde saíu directo como candidato do PRD á gubernatura. Ademais é fillo dun exgobernador tamén priísta. De modo que a súa práctica política está plena de todos os trazos de perversidad, corruptelas, complicidades, simulación, demagoxia e mentira que tiveron sempre os réximes priístas.

Sen dúbida a pobreza é o maior obstáculo. De aí despréndese a mala alimentación e pésima saúde, así como o baixo nivel de escolaridade. E tamén de aí mesmo xorden as cadeas coas cales o goberno pode amarrar conciencias con calquera pequena bixutería. É dicir, se un actor social emprende unha loita exitosa ou que poida resultar molesta para os intereses do Estado, basta con soltar algunhas poucas migallas ao redor –sempre poucas, nunca suficientes para acougar en verdade as necesidades–, ou até simplemente promesas baleiras, para que moita xente que se debate entre a pobreza e a ignorancia pelexe entre si para arrebatarllas. É penoso pero así é a realidade que vivimos alá.

Por suposto que se criminaliza e búscase deostar moralmente ás mulleres e homosexuais de modo específico, en tanto que cada día cobran maior conciencia da súa condición de oprimidas e orpimidos, discriminados e violentados, involucrándose máis e máis nas loitas por cambiar o status quo. E se algo non quere o Estado capitalista mexicano, é que cambien as bases que o sosteñen: o patriarcado, o racismo, o machismo, a anti-democracia e a distribución inequitativa da riqueza.Neste sentido o Estado mexicano, sobre todo baixo o actual réxime panista aliado fortemente ao clero conservador, non só tolera a violencia cara a mulleres e homosexuais, senón que a incita mediante a reprodución de estereotipos tendentes a impedir a súa emancipación. Non é nada estraño en México que ante casos de violación sexual a mulleres, os axentes do Ministerio Público encargados de investigar o feito, lle pregunten á agredida se o ataque non se debeu a que ía vestida de forma "provocadora"; Ofuscación pronunciada igualmente por algúns dos máis destacados xerarcas católicos, que coa anuencia do panismo no poder día a día gañan máis espazo na vida política dun país que constitucionalmente é laico.