Autor/a

Biólogo, analista e produtor editorial. Director e fundador de Altermundo.

banner_consello_peq

Consello Editorial

X. M. Beiras
Marga Tojo
Xavier Simón
Lupe Ces

Xabier Macías
Alfredo I. Diéguez
Cândido Gryzbowski
Rebeca Fernández

David Rodríguez

Miguel A. Fernán Vello
Ana Miranda

Xoán Hermida

Manuel Casal
Antom Fente
Imanol Dorca

Xabier Ron
Tone
Roberto Mansilla

Carme Carballo
Raúl Asegurado
Xoán R. Doldán
Manoel Santos

Categorías

Eleccións e movementos. Movementos e partidos. Cómpre unha relación?
Eleccións e movementos. Movementos e partidos. Cómpre unha relación?

Son importantes as eleccións galegas? Hai posibilidades de mudar o goberno? E as políticas? Cal debería ser o papel dos de contestación? Hai que votalos?

Altermundo consultou a cinco dos seus colaboradores e das súas colaboradoras máis coñecidas sobre a importancia dos comicios galegos e o seu posíbel resultado; así como sobre as relacións que terían que existir –se é que ten que existir algunha– entre os movementos sociais máis contestatarios e os partidos da esquerda e mesmo sobre a conveniencia ou non de participar nas votacións.

Carlos Taibo, Esther Vivas, Xoán Doldán, Lupe Ces e mais Jordi Calvo, persoas de sempre achegadas aos movementos sociais, respostaron a catro preguntas comúns.


CARLOS TAIBO
(Ir á entrevista)
ESTHER VIVAS
(Ir á entrevista)
XOÁN DOLDÁN
(Ir á entrevista)
LUPE CES
(Ir á entrevista)
JORDI CALVO
(Ir á entrevista)

Velaquí as respostas:

Carlos Taibo: “Os entusiamos estão fora de lugar (…) Demos-lhe uma oportunidade a autogestão generalizada.”

Carlos Taibo é profesor titular de Ciencia Política da Universidade Autónoma de Madrid, defensor do decrecemento e os movementos autoxestionarios. É membro do Consello Editorial de Altermundo


1. O 21-O celébranse as eleccións galegas, nun contexto de evidente retroceso dos dereitos máis elementais das persoas. Teñen para ti algunha especificidade estas eleccións?

O seu único interesse é determinar se o PP deixa o governo. Semelhante objetivo oculta que a margem de manobra dos que poderiam vir detrás –supondo que tenham uma vocação real de mudanças– é limitada. Os entusiamos estão, então, fora de lugar.

2. En que medida cres que o descontento popular pode provocar unha mudanza no goberno? E de ser así, existen mecanismos dende o goberno autónomico para paliar a desesperada situación que xa está a pasar moita xente?

O descontento popular tem que reduzir, por necessidade, os apoios eleitorais do PP. Mas não vejo, em linha com o que venho de dizer, entusiasmo nenhum. As possibilidades do governo autoanémico são reduzidas. Se é suficiente com olhar o que acontece em Andaluzia, a presença do PSOE num possível novo governo galego reduz sensivelmente as expetativas (lembremos o que significa a reforma constitucional espanhola de há um ano). Para além disso, a condição declaradamente socialdemocrata das forças políticas da atual oposição invita pouco ao otimismo. Os grandes problemas vinculados, por exemplo, com o colapso ecológico ficam por completo na margem.

3. Cal pensas ti que debería ser o papel, se é que ten que existir algún, dos movementos sociais máis contestatarios nestes comicios? A esquerda social e esquerda política están condenadas a se entender ou, pola contra, deben camiñar por corredoiras diferentes?

Devem seguir com o seu trabalho de sempre. A sua luta não passa pelas eleições. As corredoiras são, desde o meu ponto de vista, cada vez mais diferentes.

4. É compatíbel intervir nas institucións e á vez procurar unha mudanza radical do noso modelo de sociedade? Isto é, cres, como moit@s afirman, que votar é alimentar ou mesmo lexitimar o sistema?

Vejo dificilmente compatíveis uma cousa e a outra. A lógica da autogestão, da democracia direta e da criação de espaços de autonomia corre por um caminho, não só diferente, senão confrontado, com a da representação e as instituções. Demos-lhe uma oportunidade a autogestão generalizada.

Esther Vivas: “Utilizar as institucións como altofalante das loitas sociais, para visibilizar aquilo que se quere silenciar é importante”

Esther Vivas é unha coñecida activista, investigadora en movementos sociais, políticas agrícolas e alimentarias.

1. O 21-O celébranse as eleccións galegas, nun contexto de evidente retroceso dos dereitos máis elementais das persoas. Teñen para ti, dende a distancia, algunha especificidade estas eleccións?

Estas eleccións, así como as eleccións vascas e catalás, son importantes porque danse nun contexto de profunda crise económica e social, de deslexitimación da clase política e de crise profunda do modelo de Estado centralista e do réxime españolista nacido na transición. As eleccións terían que ser unha oportunidade para abrir un debate sobre que alternativas políticas construír, como, con quen. E é aquí onde un novo suxeito político colectivo debe partir do seu rexeitamento á práctica política como modus vivendi, da súa lealdade cos e coas de abaixo e coas loitas sociais e dunha férrea vontade por combater a crise e non xestionala.

2. En que medida cres que o descontento popular pode provocar unha mudanza no goberno? E de ser así, existen mecanismos dende o goberno autónomico para paliar a desesperada situación que xa está a pasar moita xente?

A plasmación do malestar e a indignación a nivel electoral non é nin doada nin inmediata, senón que require tempo. Vímolo claramente en Grecia.

E a nivel autonómico, a pesares do que se poida dicir, si hai marxe de manobra para implementar unhas políticas de saída á crise antagónicas ás que se están a levar a cabo. Artur Mais foi o mellor alumno de Ánxela Merkel no Estado español, o primeiro, por exemplo, en implementar o copago. As políticas actuais, en todos os eidos, teñen un sesgo ideolóxico claro e se non se fan outras é porque non hai vontade política para facelo.

3. Cal pensas ti que debería ser o papel, se é que ten que existir algún, dos movementos sociais máis contestatarios nestes comicios? A esquerda social e esquerda política están condenadas a se entender ou, pola contra, deben camiñar por corredoiras diferentes?

A construción dunha alternativa política pasa por incorporar á mesma persoas que hoxe participan activamente en movementos e loitas sociais e que non están organizadas politicamente, así como persoas de organizacións políticas da esquerda. A confluencia é imprescindíbel. Aínda que é importante lembrar que todo movemento social ten que ser independente de calquera organización política. A loita social na rúa, nos centros de traballo e de estudo, no barrio… é fundamental para cambiar a actual orde de cousas, pero a construción dunha alternativa política é, do mesmo xeito, imprescindíbel.

4. É compatíbel intervir nas institucións e á vez procurar unha mudanza radical do noso modelo de sociedade? Isto é, cres, como moit@s afirman, que votar é alimentar ou mesmo lexitimar o sistema?

Todo depende de como se interveña nas institucións. Se se está nas institucións para xestionar a crise ou para combatela. E, tamén, en función de cal sexa o centro de gravidade: se é a propia institución ou a mobilización na rúa. En ambos os dous aspectos, decántome, obviamente, pola segunda opción. Só así mudaremos este mundo de base. Utilizar as institucións como altofalante das loitas sociais, para visibilizar aquilo que se quere silenciar, penso, é importante.

Xoán Doldán: “De darse esa mudanza real no goberno, si acho que hai mecanismos para paliar a situación desesperada da xente”

Xoán R. Doldán é profesor titular de Economía Aplicada da Universidade de Santiago. É presidente do colectivo Véspera de Nada –Asociación por unha sen Petróleo– e membro da Asociación de Economía Ecolóxica en España. Forma parte do Consello Editorial de Altermundo.

1. O 21-O celébranse as eleccións galegas, nun contexto de evidente retroceso dos dereitos máis elementais das persoas. Teñen para ti algunha especificidade estas eleccións?

Aínda que moitas das mudanzas decisivas para o futuro inmediato e para pór freo á perda de dereitos elementais dependen de ámbitos de decisión que están moi afastados do que sucede especificamente na Galiza, hai outras moitas que deben acometerse no plano local. A proximidade que debería haber entre a administración e o pobo, entre os órganos políticos e o pobo, deberían ser máis factíbeis na Galiza que, por exemplo, no goberno do estado ou nos órganos de decisión europeos. Mesmo así, isto non sempre sucede e estas eleccións terían que servir para recuperar, ou construír, eses nexos. Nunha sociedade que se transforme para transitar a novos modos de organización produtiva, novos modos de distribución e redistribución dos recursos e do produto social, e que se dote de novos instrumentos de cohesión social e novas formas de relacionármonos social, política e economicamente, é fundamental que as institucións políticas actúen en coherencia con estas novas demandas sociais. Que haxa forzas políticas que estean en disposición de gobernar e impulsar ou acompañar nos pasos nesa dirección axudaría a resolver boa parte das dificultades e dos conflitos que, sen dúbida, terán lugar.

2. En que medida cres que o descontento popular pode provocar unha mudanza no goberno? E de ser así, existen mecanismos dende o goberno autonómico para paliar a desesperada situación que xa está a pasar moita xente?

Se falamos do potencial de cambio que podería acompañar ao descontento popular, eu acho que as posibilidades de mudanza no goberno son evidentes e a transformación do escenario actual sería considerable. Porén, se consideramos non o potencial mais apenas como se traducirá no comportamento electoral, encontro que a mudanza no goberno é posíbel mais cunha relación de forzas que non reflectirá o descontento real. Creo que o descontento dará paso, en parte, a unha pasividade á hora de votar aumentando a abstención ou, de xeito menos pasivo, o voto en branco, compensado, tamén en parte, coa mobilización de moitas daquelas persoas que con estas actitudes no pasado agora consideran que é o momento de axudar a transformar co voto o estado das cousas. Daqueles que expresen o seu malestar no voto, acho que terá máis repercusión en positivo para aqueles grupos políticos que se identifiquen con un discurso e propostas máis alternativas ou que non se identifiquen co poder establecido.

De darse esa mudanza real no goberno, si acho que hai mecanismos para paliar a situación desesperada da xente. Certamente as posibilidades non son ilimitadas e están condicionadas tanto pola escasa autonomía financeira da Xunta de Galicia, como polo endebedamento crecente que se estivo a dar nesta última lexislatura. Con todo, desde a Xunta de Galicia pode haber unha política máis belixerante co Goberno central e existe, no marco competencial do actual Estatuto de autonomía de Galicia, certa flexibilidade para non ter que seguir unha política totalmente seguidista coa do estado. Qué actividades son primadas e cáles non na acción do goberno da Xunta, qué intereses son favorecidos e cáles non, etc pode decidirse desde aquí. Non é o mesmo regalar case 10,7 millóns de euros á industria do automóbil que empregalos en favorecer e pór en marcha unha política activa en favor do transporte público, por exemplo. Baixo a desculpa da creación de emprego, faise entrega a unha gran transnacional estranxeira de diñeiro público que pertence a todos os galegos e galegas, axudando a manter un transporte insustentábel e do que se verá expulsado cada vez máis xente por mor da elevación dos prezos dos combustíbeis nun escenario de teito das extraccións de petróleo. Apoiar un transporte público permite construír unha alternativa a toda esta xente, cubrindo unha necesidade que, por conta propia, xa non poderán satisfacer, que é ambiental e socialmente máis sustentábel e que nos achegan a unha maior soberanía enerxética.

Elixir, por exemplo, entre gastos, que non investimentos, en infraestruturas de transporte por estrada e gastos, desta vez máis ben investimentos, en infraestruturas de transporte ferroviario de proximidade, é parte do que a Xunta pode decidir, agrandando as contradicións do modelo actual ou abrindo as portas a un novo modelo.

O mesmo poderíase dicir das axudas á acuicultura continental en mans de capital transnacional en detrimento de prácticas acuícolas e pesqueiras artesanais, máis sustentábeis, que xeran moito máis emprego e que nos achegan á unha maior soberanía alimentaria.

Outro tanto podería dicirse na política agraria que insiste nos mesmos erros que desde a PAC ou do estado nos foron traendo unha dependencia alimentaria brutal, un baleirado do rural e unha perda das boas prácticas agrícolas. En cambio, podería facerse un apoio decidido a impulsar o mundo rural, evitar a perda de máis persoas activas e recuperar parte da importancia perdida. Isto tería que acompañarse dunha acción que tivese en conta as necesidades específicas do rural e evitar as penalizacións que ben sufrindo ao aplicarlle baremos pensados para o mundo urbano. Xusto o contrario do que agora se fai. Isto non require de máis recursos senón de cambios de política.

E isto podería facerse extensíbel a case todos os ámbitos de decisión onde existen competencias específicas para Galiza.

3. Cal pensas ti que debería ser o papel, se é que ten que existir algún, dos movementos sociais máis contestatarios nestes comicios? A esquerda social e esquerda política están condenadas a se entender ou, pola contra, deben camiñar por corredoiras diferentes?

Os movementos sociais considero que son decisivos, nestes e noutros comicios. Non lles corresponde a estes a contenda electoral, mais acho que deben ser partícipes nos debates sobre as medidas –as promesas electorais- que os diferentes grupos políticos pretenden levar adiante, de modo que a sociedade poida coñecer as alternativas que os movementos sociais formulan e que ese mesmo coñecemento se dea nos partidos políticos. A conexión entre a esquerda social e a política debería ser permanente, ao marxe de que as persoas que forman parte dunha e outra sexan activas en ambas ou que non haxa coincidencia entre as persoas que se movan nos movementos sociais e nos partidos políticos. Esta conexión creo que é positiva para ambos aínda cando poida haber discrepancias sobre as estratexias, as prioridades ou as medidas a realizar. Mais tamén considero que esa conexión non debe crear confusión, de modo que nin os movementos sociais se deben converter en plataformas electorais, nin os partidos políticos deben considerar aos movementos sociais como meros apéndices seus. O diálogo permanente resulta imprescindíbel, podendo evitar aos partidos políticos un estancamento ideolóxico e seren fagotizados pola política institucional, devolvéndolles un achegamento ao que está a suceder a pé de rúa. Mentres á esquerda social pode facela máis consciente dos atrancos institucionais e políticos a determinadas accións que se propoñen. Na miña perspectiva, isto último non debería levar a un conformismo ou desánimo da esquerda social senón a planificar diversas estratexias en escenarios distintos sen renunciar aos seus obxectivos finais.

4. É compatíbel intervir nas institucións e á vez procurar unha mudanza radical do noso modelo de sociedade? Isto é, cres, como moit@s afirman, que votar é alimentar ou mesmo lexitimar o sistema?

Esta é unha cuestión difícil sobre a que, persoalmente, teño moitas dúbidas. Acho que podería ser compatíbel a participación nas institucións e a procura dunha mudanza radical do modelo de sociedade se muda a política real que agora predomina nas institucións e se existen mecanismos de autocontrol por parte dos partidos e de fiscalizacións por parte do pobo que eviten certas prácticas comúns. Entre o que se debería evitar, no meu punto de vista, esta a identificación entre os intereses particulares, os intereses partidarios e os intereses sociais. Considero que esa confusión perverte a acción política e nela radica gran parte da corrupción existente e da desafección social cara a política. Non deberíamos ter que agardar a que existan denuncias ou accións xudiciais para que se poña fin a algunha destas prácticas, ou agardar a que haxa unha nova convocatoria electoral para penalizar socialmente estas actividades.

Un goberno que se fose nese camiño tería que abrir as portas a todo o mundo e non só, como é habitual na dereita e tamén na esquerda, aínda que en menor medida, aos grandes poderes, aos lobbys, as grandes empresas… Non debería ser máis difícil a calquera cidadán que a outro ter acceso aos centros onde se goberna. Isto non sucede así: unha persoa que vaia en representación dun deses grandes grupos é recibido, atendido e fáiselle máis caso en todo momento e cantas veces considere que a unha persoa particular ou que represente a un pequeno colectivo ou grupo, aínda cando estes últimos reclamen dita atención en moitas menos ocasións que os primeiros.

O poder político achéganos ao poder económico, é máis fácil o contacto con el, pero ese achegamento é bidirecciónal. Se non existen mecanismos compensatorios que funcionen de forma continuada para compensar o efecto da influencia dese poder económico e que permita que os máis desfavorecidos e a maioría social teñan capacidade de facerse oír permanentemente, entón a pretendida mudanza radical está abocada ao fracaso. Nestas condicións, considero que o voto só serviría para o mesmo e para lexitimar o sistema.

Por iso, entendo que é necesario cambiar o discurso, as propostas, os obxectivos pero tamén é imprescindíbel a forma de entender e facer política institucional.

Lupe Ces: “Os cambios máis radicais que conheço no que vai de século, vinherom da mam do aceso às instituiçons da esquerda política da mam da esquerda social”

Lupe Ces é profesora e unha coñecida activista galega, especialmente no campo do feminismo e do artellamento de redes de movementos sociais. Tamén forma parte do Consello Editorial de Altermundo.

1. O 21-O celébranse as eleccións galegas, nun contexto de evidente retroceso dos dereitos máis elementais das persoas. Teñen para ti algunha especificidade estas eleccións?

Nom é um proceso eleitoral como o que se tem celebrado nos últimos anos, ou mesmo nas últimas décadas. As agressons capitalistas som enormes, e na esquerda hai cada dia mais consciencia de que, ou se consegue um cambio de sistema, ou regresamos às épocas mais duras do século XIX, co agravante de que à situaçom da cidadania, hai que engadir que a resistencia medioambiental nom é a que era nessa época. Queda-nos pouco tempo para para-los.

2. En que medida cres que o descontento popular pode provocar unha mudanza no goberno? E de ser así, existen mecanismos dende o goberno autónomico para paliar a desesperada situación que xa está a pasar moita xente?

A clave nom está no descontento popular. O descontento popular também pode fazer subir o racismo, a xenofobia, os fascismos… A clave está em que a cidadania entenda os verdadeiros mecanismos que estam actuando para produzir a situaçom actual, que identifique aos verdadeiros culpáveis e visualice as alternativas que resolvam a situaçom. Hai muitos mecanismos que se podem utilizar desde o governo da Xunta. Desde os simplesmentes orzamentarios, priorizando absolutamente as necessidades sociais, até os de pressom política. Declarando a débida ilegitima, fazendo que os impostos de aplicaçom autonómica gravem mais aos que mais tenhem, declarando-se insubmisos aos recortes e ao déficit, buscando financiamento actuando como um estado independente, com relaçons internacionais próprias…

3. Cal pensas ti que debería ser o papel, se é que ten que existir algún, dos movementos sociais máis contestatarios nestes comicios? A esquerda social e a esquerda política están condenadas a se entender ou, pola contra, deben camiñar por corredoiras diferentes?

Os movementos sociais na Galiza em geral estam moi atomizados, nom estam encardinados, existem poucos vasos comunicantes entre eles, polo que a comunicaçom coa esquerda política é sempre moi de "minha leira a minha leira". Outro tanto sucede na esquerda política, ainda que aparece umha primeira aliança que aglutina algúns grupos, queda muito que componher para construir a força necessária para desactivar o poder da oligarquia financeira na Galiza e na Europa toda. Polo de agora, salvo excepçons, como pode ser o caso dalgumha experiencia de Ferrolterra, os movementos seguem por umha parte ao partido guia que corresponda, ou pola contra, vem com total desconfiança qualquera achegamento a organizaçons políticas.

Os movementos socias polo tanto, nestes comicios, nom podem ter um papel concreto, mas sim os seus e as suas activistas, que deveriam achegar-se às organizaçons de esquerda para, por umha parte influir no xeito de fazer campanha e nos programas, e por outra parte, activar à cidadania à participaçom política, penso que a abstençom é a grande aliada do PP nestas eleiçons.

4. É compatíbel intervir nas institucións e á vez procurar unha mudanza radical do noso modelo de sociedade? Isto é, cres, como moit@s afirman, que votar é alimentar ou mesmo lexitimar o sistema?

Os cambios máis radicais que conheço no que vai de século, vinherom da mam do aceso às instituiçons da esquerda política da mam da esquerda social, os procesos em America Latina. Agora bem, nom se podem sustentar governos transformadores, sem um amplo apoio popular, sem umha maioria social organizada. Nisto as alianças entre as organizaçons políticas entre si, e os movementos sociais som fundamentais. Todo o mundo assistimos ao efeito multiplicador das mobilizaçons sindicais quando se consolidava a unidade.

Jordi Calvo: “Se os movementos sociais teñen aliados políticos no parlamento ou nos gobernos, será máis doado que as políticas sexan diferentes”

Jordi Calvo é economista e investigador sobre movementos sociais, cultura de paz e armamentismo. Membro e investigador do Centro Delás de Estudos pola Paz de Justícia i Pau de Barcelona. A súa tese doutoral versou sobre "O Foro Social Mundial e os movementos antisistémicos".

1. O 21-O celébranse as eleccións galegas, nun contexto de evidente retroceso dos dereitos máis elementais das persoas. Teñen para ti, dende a distancia, algunha especificidade estas eleccións?

As eleccións galegas deste outubro teñen unha relevancia especial por diversas razóns. A primeira é para ver até que punto o PP vese desgastado tras un ano de duros recortes sociais nun dos lugares onde ten maior capacidade de resistencia. En segundo lugar, porque o PP ten unha maioría absoluta moi axustada e escasas ou nulas posibilidades de pactos de goberno. Para o PP galego cada elección é un todo ou nada. Finalmente, Galiza ten un protagonismo político especial por comprobar se as expectativas xeradas pola chamada Syriza galega, son reais e se consegue a súa entrada no parlamento galego. Seguiremos con atención e ilusión os resultados que se dean desde fóra de Galicia.

2. En que medida cres que o descontento popular pode provocar unha mudanza no goberno? E de ser así, existen mecanismos dende o goberno autónomico para paliar a desesperada situación que xa está a pasar moita xente?

O descontento popular deberia producir unha mudanza no goberno, pero desgrazadamente non adoita acontecer así, porque a propia lei electoral e a poderosa maquinaria dos grandes partidos non o permiten, coa axuda dos medios de comunicación ao seu servizo. Un goberno autonómico non parece a mellor solución para paliar as situacións de sufrimento de tanta xente, porque as decisións máis importantes seguen a tomarse en Madrid ou en Bruxelas. A distancia dos centros de decisión política da cidadanía é antidemocrática. Se nas administracións locais se decidise sobre a maior parte do orzamento xerado pola poboación local a situación sería diferente.

3. Cal pensas ti que debería ser o papel, se é que ten que existir algún, dos movementos sociais máis contestatarios nestes comicios? A esquerda social e esquerda política están condenadas a se entender ou, pola contra, deben camiñar por corredoiras diferentes?

Os movementos sociais deben ser un actor político, deben facer oir as súas esixencias, dende a rúa, aos medios de comunicación e até deben reunirse cos políticos. Antes, durante e despois da campaña electoral. Pero non penso que a esquerda política e social teñan que ser unha mesma cousa. Cada cal debe traballar no seu ámbito. Os partidos políticos próximos á esquerda deben recoller as demandas dos movementos sociais, pero non fagocitalos. A esquerda política sen a esquerda social non é ninguén. Se os movementos sociais teñen aliados políticos no parlamento ou nos gobernos, será máis doado que as políticas sexan diferentes. De feito, cando a esquerda política está no goberno, debería alentar as mobilizacións sociais, para poder tomar decisións que non sigan os ditados dos grandes –e afastados– centros de poder.

4. É compatíbel intervir nas institucións e á vez procurar unha mudanza radical do noso modelo de sociedade? Isto é, cres, como moit@s afirman, que votar é alimentar ou mesmo lexitimar o sistema?

Na miña opinión, cada ámbito de incidencia política debe ser explotado no intre que corresponda. O voto pode axudar a mudar as cousas, sempre que o sistema non estea tan viciado ou corrompido, en que a mellor opcion sexa o boicot. Sempre que haxa unha opción e, por pequena que sexa adoita habela, creo que votar pode axudar a que haxa grupos de persoas diferentes a quen habitualmente gobernan facendo política, que aínda sendo extraparlamentarios, teñen a súa importancia. Pero non esquezamos que sen votar tamén se pode estar facendo política, a través das asociacións, dos colectivos, das redes sociais…

Share

3 Comentarios
 
Courte en longue robe avant, remplissage en couches blanc voile de dentelle, et noir arc taille exagérée entrent en collision les uns avec les autres un nouveau sens de la beauté. Robe De Mariée Ce ne regarde pas des combinaisons particulièrement familières? Anpassade festklänningar webbutik, skräddarsydd för billigt. Style är också särskilt hög. Jag hoppas du gillar, vi tar en titt på de nya 2016 festklänningar festklänningar men också en antydan av modeller bär spets festklänningar känsla Balklänning Robe De Mariée Robe De Mariée Balklänning